A B C D E F H I K L M O P R S T

Chondryty węgliste typu Vigarano (CV) to rzadka klasa prymitywnych meteorytów, znana z dużych chondr i inkluzji CAI (wapniowo-glinowych) w drobnoziarnistej matrycy. Należą do grupy CV3 (najczęściej), charakteryzującej się wysokim stopniem utlenienia i obecnością minerałów spoza Układu Słonecznego, co czyni je cennymi dla badań nad jego powstawaniem.  Charakterystyka: Zawierają duże (częstoCzytaj więcej…

Deszcz meteorytów (poprawnie: rój meteorów) to spektakularne zjawisko astronomiczne, powstające, gdy Ziemia wchodzi w chmurę drobin pyłu i okruchów pozostawionych przez kometę lub planetoidę. Wpadające w atmosferę z ogromną prędkością cząsteczki rozżarzają się i spalają, tworząc liczne, jasne smugi światła, znane jako „spadające gwiazdy”.  Mechanizm: Ziemia przecina orbitę komety, aCzytaj więcej…

Earth grazer (meteor muskający atmosferę) to rzadkie zjawisko astronomiczne, w którym meteoroid lub mała asteroida wpada w górne warstwy ziemskiej atmosfery pod bardzo płytkim kątem, po czym odbija się od niej i wraca w przestrzeń kosmiczną. Podczas przelotu często tworzy jasny bolid widoczny na dużym obszarze. Mechanizm działania: Zamiast spalićCzytaj więcej…

Figury Widmanstättena (struktury Thomsona) to unikalne, geometryczne wzory widoczne na wypolerowanej i wytrawionej kwasem powierzchni meteorytów żelaznych (głównie oktaedrytów). Składają się z krzyżujących się pasów kamacytu i taenitu, powstających w wyniku niezwykle powolnego stygnięcia stopu żelazno-niklowego w przestrzeni kosmicznej, trwającego miliony lat. Powstawanie: Figury te są wynikiem krystalizacji dwóch minerałówCzytaj więcej…

Howardyt to rodzaj kamiennego meteorytu należący do grupy achondrytów, a dokładniej do klasy HED (Howardyty-Eukryty-Diogenity). Powstaje jako brekcja, czyli skała składająca się z okruchów innych skał magmowych – eukrytów i diogenitów. Pochodzi z powierzchni planetoidy Westa, a jego nazwa upamiętnia chemika Edwarda Charlesa Howarda. Kluczowe cechy howardytów: Pochodzenie: Uważa się,Czytaj więcej…

Inkluzja to ciało obce – minerał, fragment skały lub materiał o innej strukturze – wtopione w główną masę meteorytu (matrycę) podczas jego powstawania lub krystalizacji. Inkluzje są cennym źródłem informacji o warunkach panujących w młodym Układzie Słonecznym oraz o historii macierzystego ciała niebieskiego, z którego pochodzi meteoryt. Rodzaje inkluzji: MogąCzytaj więcej…

Kamacyt to naturalny minerał, będący krystaliczną odmianą stopu żelaza (Fe) z niklem (Ni), zawierający zazwyczaj od około 2%-3% do 10,5% niklu. Jest głównym składnikiem meteorytów żelaznych (heksaedrytów i oktaedrytów) oraz żelazno-kamiennych (pallasytów). Nazywany jest „żelazem belkowym” i tworzy z taenitem figury Widmanstättena.  Kluczowe cechy kamacytu: Skład: Stop żelaza (ok. 90-95%)Czytaj więcej…

Klasyfikacja meteorytów dzieli je głównie ze względu na skład mineralny i strukturę na trzy podstawowe grupy: kamienne (najczęstsze, ~86%), żelazno-kamienne i żelazne. Kluczowe jest rozróżnienie między prymitywnymi chondrytami (zawierającymi kuliste ziarna – chondry) a achondrytami (przetopionymi skałami magmowymi). Podział uwzględnia również stopień zwietrzenia. Główny podział meteorytów: – Meteoryty kamienne (Aerolity):Czytaj więcej…

Linie spływu (ang. flowlines lub flow lines) w meteorytach to cienkie, często promieniste smugi lub „żyłki” znajdujące się na powierzchni ich skorupy obtopieniowej (skorupy topnieniowej). Są to zestalone ślady stopionej materii, która przemieszczała się po powierzchni meteorytu podczas jego niezwykle szybkiego i gorącego przelotu przez atmosferę ziemską. Pochodzenie: Powstają, gdyCzytaj więcej…

Meteor to zjawisko świetlne (tzw. „spadająca gwiazda”) powstające w wyniku spalania się meteoroidu w ziemskiej atmosferze na wysokościach od około 100 km do 60 km. Powstaje na skutek jonizacji gazów i ablacji cząstek, gdy obiekt wpada w atmosferę z prędkością 12-72 km/s. Jeśli ciało przetrwa i spadnie na Ziemię, nazywaneCzytaj więcej…

Meteoroid to mała bryła skalna lub metaliczna (o rozmiarach od ok. 0,1 mm do 10 m), krążąca po orbicie wokół Słońca w przestrzeni międzyplanetarnej. Jest pozostałością po rozpadzie komet lub planetoid. Gdy wpada w atmosferę Ziemi, wywołuje zjawisko świetlne zwane meteorem (lub bolidem), a pozostałość, która dotrze do powierzchni, nazywanaCzytaj więcej…

Meteoryt to pozostałość kosmicznej materii (meteoroidu, planetoidy), która przetrwała przejście przez atmosferę i spadła na powierzchnię Ziemi. Zazwyczaj są to kamienne chondryty, choć zdarzają się żelazne. Cechują się ciemną skorupą obtopieniową, często posiadają regmaglipty (wgłębienia) i przyciągają magnes. Najsłynniejsze to m.in. meteoryt Morasko (Polska). Różnice: Meteoroid to skała w kosmosie,Czytaj więcej…